7/06/2008

Kon Makighilawas Ko sa Manananggal

(alang sa tanang nanglupad sa laing nasod aron manimpalad)









Lagmit malangkat ang kataslak, ug mobilangkad
Ang kahigayonan sa pagpagaan bisan pa'g pasagad

Ang bagnos ug hangos sa upat ka hangin gukod
Sa akong kahigwaos. Bisan pa gani’g magbaguod

Sa tunglo sa panginahanglan, ako gihapon molutaw
Tultol sa tumong sa akong dila. Andam ko mokilaw

Sa kangitngit sa pagduha-duha ug pag-inusara.
Mokitkit sa kamingaw bisan pa gani’g mobara

Ang uwang sa irong latagaw sa akong tutonlan.
Lihay sa mga bagakay, akoa gihapong' matultolan

Ang putol sa akong pusod. Di gyod ko mawagtang.
Makat-on ko pagbalik bisan kapila pa ko maukang.

Lakbit-Lantaw sa Impyerno ug Purgatoryo Duol sa Simbahan sa Sto. Rosario









Gawas sa ganghaan
diin pabawgon ang pikas tuhod
aron makasulod tadlas sa duha ka palad
nga gapilit sa inamang nga panangpit

way kihol nga gidawat
sa nagbuy-od nga buang—nagsiwil
ang bulbol—ang tanang pasiplat;

way panumbaling
ang irong kagiron sa kampanang
gabagting samtang gayagaw ang alirong
sa mga debotong langaw;

way nakadungog
sa hubak sa batang namaligya
og kandila samtang hangak nga gapaghot
ang mga tambutso sa trapiko;

way bawot
ang bug-os ug pinabato nga postura
sa ga-yoga kon itandi sa nagluhod nga
makililimos—pilit pas grasya ang buhok
nga pinahuping sa grasa sa pomada
ug hugot nga naghupot sa lata—

way banha
sa iyang paghatag
og kahigayonan sa tanang lumalabay
nga makasasuway og kab-ot sa kuko
sa ginoo bisan og pinaagi sa gamay,
gaan ug kadiyot nga
hagbong sa sinsiyo.

Nahibu'ng si Inday Nganong Iyang Manoy Maora’g Tuko sa Bungbong


tingalig dunay gipasayaw
ang iyang maguwang nga
maorag gatambol ang kamot
ug ang kalimutaw halos
mosudlot lahos sa lungag
nagkadusingot ug nauntol
kay wa damha ang iyang
singgit dihang nakuratan
kay nagtuo nga makamatay
kadtong kalit lang nisidlit

Balikbayan Box


inig abot ini

magyunyon pod ang balay magpunsisok
ang kahayag lahos sa tugkaran sa tibuok
gabii hangtod buntag gyod ang kasadya
sa gawas motabon sa kahilom sa gihaya

inig abli ini

7/01/2008

Bagsik ug Seksi ang Babaye








Labi na’g maayo moub-ob
og mais inanag. Ay, sus, di ko igsapayan
nga magtuwad-tuwad sa pagpaypay
ug paghuyop sa huyohoy diha sa uling
bahala na’g mapuling.

Labi na’g hugot mogunit
og alho; bisa’g magkadusingot,
wa’y pugong kon molusak sa saging
sa iyang lusong. Ay, sus, di ko igsapayan
nga magbuy-od siya sulod sa nigo,
andam kong molukdo.

Labi na'g gahi kutasan, anad mokabayo
sa kudkoran. Ay, sus, di ko igsapayan
nga maminhod akong kamot og hilot-
hapyod sa iyang mga lutahan, bahala na
bisan pa’g mahutdan ko’g lana.

Nibaw's sa Nakamenos








Yeah. Yano kong’ nitando sa Kana nga niduol
ug nangutana nako:
Do you speak English?
Gitunolan dayon ko niya’g dalag nga papel.
Gigunitan sa tuo niyang kamot ang iyang anak,
nagbitbit og monyeka nga pughaw pod og mata
ug wa’y kihol sa akong pagsukot:
Does it talk?

Gisuta nako ang nasulat sa leaflet. Nagsyagit
ang pagdapit sa pagtambong sa ilang simbahan
nga lahi’g tinuohan. See you, matod sa Kana
dayo’g lakaw guyod sa iyang anak nga nilingi
nako nga lagmit sa iyang panan-aw dili-ingon-
nato. Gikumot dayon nako ang pahibalo.
Giitsa sa basurahan. Gipakapinan nako’g tutho
sa bubble gum nga katab-ang na la’y nagpabilin.
Nipilit. Wa’y kalainan sa lama sa akong dila
(nga dili gyod malutas sa sabaw sa utan-Bisaya.)

Yeah. Kon nagtuo sila nga maglaway ko, masuya
sa ilang isangyaw, makaila ra nya sila kang kinsa
ang kataposang katawa. Yeah. Yeahwa ra!

Samtang Nagsuwat og Balak


dili na nato kinahanglanon
ang pagbagting sa dunggan sa pari
sa kompisalan ug ang pagwarawara
sa yawa sa iyang ikog nga morag

kini mao ang dila

sa ginoo samtang maghuwat ta
nga mamugnaw atong dugo hangtod
atong mata moputi wa’y kalainan
sa bakak nga bugtong manulunda ra

mao’y mobutyag

Halad Alang sa Gibidli Nianang Katam-is ug Kahayag Diha sa Hallmark Card








Motambong ra ko sa imong kumbira kon mangtas ra
imong dapiton. Magtulo akong laway, mopasinaw

sa nanggimaw nakong tango kon imo kong ingnon
nga mahimong tunlon lakip ang tinidor ug kutsilyo,

mobagting sa plato sa akong paghiwa-hiwa sa imong
kasingkasing. Manug-ab ra ko kon ang imong kauhaw

matagbaw ra sa bino sa akong bugnaw nga dugo.
Manginit ra akong dunggan kon moangkon ka nga

ako ra’y imong hilakan ug wa’y laing kuyogan ngadto
sa mga dapit nga awa-aw diin dali rang molanog ang

katawa sa kangitngit. Langas sa sulod ning dughan
ang dakbayan sa mga ihalas. Ikaw unta’y maminaw.

Bulahan ang Hanap og Tinan-awan








Naandan sa dila, nakutlo sa pagpiko
Sa duha ka tuhod. Unsa pa’y laing pamaagi
sa pangiyupo nga tukma sa tanan? Diha ra ba lahos
sa lakwanan diin karon ang debotong tiguwang nagbaklay
nga nagluhod hangtod magbansiwag ang kubal
sa kasingkasing sa Ginoo?

Naa ra ba kana sa sulagma nga paglukso sa baying-baying
diha sa suwab sa balili nga nibaliko sama sa buko-buko
sa nangamuyo hangtod ang pughaw sa langit
moduhig sa lunhaw lakip sa bulok
sa tai sa baka? Naa ra ba na

sa nagsukarap nga agianan sa mga pako tabok
sa kisami sa simbahan diin ang pagkatagak sa kabulahan
wa’y kalainan sa gibug-aton sa iti sa salampati diha
sa kahoy nga ulo sa usa ka santo? Tingali,
masayran ra na sa pari:

iyang mata giuhaw samtang iyang giisa ang kupa,
dihang namatyagan ang atubangang lingkoranan diin
nagduka ang batan-on nga nagpatutoy sa iyang masuso.
Nagsugat among tinan-awan, tataw nga nangutana
kon wala ba’y laing nagpasiplat, nagpanilap
bantang sa iyang dughan.

Putak-putak sa Pito ka Patik














.
tutoki ko
gamay kaayo
apan sa akong
pagbutho
ang tanan
mohunong

kon wa ko
di moabot bisan
ang kataposan
sa kalibotan

. . .
sa ngalan sa amahan sa anak sa espirito santo

ako ra ang makasubay makasumpay makasulay
sa pagdugtong sa tulay tali sa pasumbingay
ug kalit nga kahilom tadlas sa pag-uyonay

?
nabuktot na ko og tinutok
sa tagolilong sa akong pusod

gibikogan akong bukobuko
sa pagbalitok pangita sa tubag
kon kinsa gyod ang nag-una
sa manok ug sa itlog ug ambot

nganong akong tiil nga latagaw
lingin sab sama sa akong opaw

!
ako ra
ang makatubag
ako ra
ang makakaplag
ako ra
ang di mobarag
ako ra
ang makabungog
ako ra
ang di matay-og
ako ra
ang di mokurog
ako ra
ang taas og utog

bisan pa og
nag-inusara
akong itlog

:
sulod sa among gakos
ang ganghaang lahos

layo sa kalibog ug kagubot
dili dili gyod mi mag-ibot

,
kuyaw malukapa ug mapangos
kuyaw mabugto ang gininhawa
sa naghangos

akoy mobabag
akoy mokuhit
akoy mokapyot

akoy mosugyot
hunong ug lingi
ayaw pagdali

“ ”
sangko sa uyokan sa dunggan ang among mga pako
sakdapon ug dakpon namo ang tanang halandomon

sunda ang amang kon di ka buot imong dila dagiton


Katekismo Kontra Pasmo


Kantaha ug kalawata ang ambahan
duyog sa huni sulod sa gingharian

sa pridyider nga gasugwak alang
sa atong katagbawan, malinawon
ang kabugnaw ug wa’y timik sa laraw
nga modasdas ug dayon mohabwa
sa himaya diha sa atong kalibangan
hangtod sa kataposan kitang tanan
maughan ug modailos lahos
sa imburnal, sa lawod, sa baba

sa Ginoo nga wa’y kutas gabugwak
og ulan: ulod ug gihay sa buwak.

Usa ka Buntag, Gilaay ang Tindero og Goat’s Eye







Kalit gibulikat ang iyang tabon-tabon sa hait
nga sungo sa kahayag. Gituhik, gikay-ag
sa mga tuktogaok ang iyang panghuy-ab.
Hahay, kalami pa untang ihagok suksok
sa dughan sa damgo. Didto sa lawak
sa sultan diin gapanilap ang mga ulipon
sa pagsuyop sa iyang singot, diin galutaw
siya sa gatas ug duga sa mga rosas. Didto
halayo sa bulhot sa tambutso ug abog
sa aseras sa Colon diin mao’y gidugokan
ang halas nga gabalikos sa salamangkero
nga gabaligyag’ gamot ug lana nga binotelya.
Duna ba’y haplas aron dugay magul-an?
Duna ba’y tambal sa suol sa kaguol ug
kamingaw sa iyang asawang napul-an?
Sukad siya gilayasan, iya pod diayng' nasuta
nganong panagsa ra lingion iyang baligya:
Pirmi man god siya malimot og panghimuta.

Dagkot


Itom ang dunggan sa hangin
nga gidul-it sa hungihong
sa mga kandila. Mga dila
nga nag-aso ug nag-asoy
sa gitug-an sa mga nagpiyong
pahilayo sa nag-alirong nga
bagulbol sa mga bungol.

6/13/2008

Palapad sa Pig-ot nga Luna Luyo sa Postcard














Sears Tower sa Chicago, Illinois

Ma,
Nisangko hinoon sa nahabilin nakong hubon kadtong imong gisugilon bahin sa mga pak-an nga napadpad sa gihabogon sa buot kab-oton. Nangahagbong. Pagkabudlay ining makigtigi ta sa higante. Pagkakutas, kinahanglan og kasingkasing sa hulmigas. Maahat ta'g atubang sa atong kagamay. Di lalim ning turista. Bisan nagkagidlay, taman sa ginhawa’g pahulagway. Ay, mga mumho sa panumdoman! Nanguyawat duna’y mahabiling ilhanan, pahipi sa pahiyom nga nanghudlat batok sa lamat. Simba ko unya'g masaag! Pastilan, kamingaw sa payag! Dinhi sa tamboanan niining tore diin makawhat hapit ang panganod, nisakdap ang kahaw-ang sa akong tiyan (Kalami unta kon padalhan ko sa linuto nimong biko ug linusak). Kalit nihiyak akong dughan.















Gateway Arch sa St. Louis, Missouri

Pa,
Taas kaayo ni’g tabas, nituyhakaw gikan sa mga baliling Bermuda nga nagbuntaog atbang sa Mississippi River. Iyang porma nakig-indig sa bangaw. Kon nia pa ka diri, lagmit mokitiw ang kumagko tultol sa imong mga damgong libod-suroy kaniadto. Nanamin ang langit sa iyang lawas nga puthaw, sinaw ug di madutlan sa mabudhiong' panahon. Gitay-an na kuno imong panumdoman, matod ni Mama. Maayo pod aron makalingkawas ka halayo sa rehas sa imong wa’y sukod nga pagkapakyas. Kon makaila ug makabasa pa ka sa akong agi, hinaot di na ka molingi sa nilabay nga kabugnaw taliwa natong duha. Unya, bisan pa’g di gihapon nako makaplagan ang ku’n sa bulawan, kitang duha unta sa kataposan mosaylo padulong sa pagpasaylo.


Tambag sa Akong Kumpareng Sipat Kabahin sa Iyang Pakyas nga Pagtultol sa G-spot

Kanahan, kayod
taman sa ginhawa
hangtod mabawog
imong bukog.
Kulkoga ang kigol
sa katapol. Supsopa,
suyopa ang singot
ni mare. Patuy-ora
iyang kaugatan,
pasuwaya nga dili
una siya maibot sa
katre ug patilawa
sa kalami kon ikaw
wa damha mao'y
mangandam sa
pamahaw. Pakapini,
kutawi siya’g kape.
Tan-awon ta’g di ba
siya mokisikisi.